Diz Protezi Ameliyatına Nasıl Hazırlanmalısınız?
Diz protezi ameliyatı (total diz artroplastisi), ileri derecede diz kireçlenmesi olan hastalarda yaşam kalitesini belirgin şekilde artıran güvenli ve etkili bir cerrahi yöntemdir.
Ancak başarılı bir sonuç yalnızca ameliyat tekniğine bağlı değildir.
Diz protezi ameliyatı öncesi hazırlık süreci, ameliyatın güvenliği ve ameliyat sonrası iyileşme hızını doğrudan etkiler.
Bu yazıda diz protezi ameliyatı öncesinde dikkat edilmesi gereken tüm başlıkları ayrıntılı ve sistematik şekilde ele alıyoruz:
- Ameliyat öncesi egzersiz ve fiziksel hazırlık
- Kullanılan ilaçların düzenlenmesi
- Açlık (yeme–içme) kuralları
- Anestezi seçenekleri
- Enfeksiyon riskini azaltma
- Ev ve hastane hazırlığı
Diz Protezi Ameliyatı Öncesi Fiziksel Hazırlık
-
Ameliyat Öncesi Egzersiz (Prehabilitasyon)
Diz protezi ameliyatı öncesinde kas gücünün korunması ve artırılması, ameliyat sonrası erken mobilizasyon açısından önemlidir.
Özellikle:
- Quadriceps kası güçlendirme egzersizleri
- Düz bacak kaldırma
- Hafif germe ve denge çalışmaları
ameliyat sonrası yürüme ve merdiven çıkma sürecini kolaylaştırır.
Ağrı nedeniyle tamamen hareketsiz kalmak doğru değildir. Ancak egzersiz programı mutlaka doktor veya fizyoterapist kontrolünde planlanmalıdır.
-
Sigara Kullanımı
Sigara:
- Yara iyileşmesini geciktirir
- Enfeksiyon riskini artırır
- Dolaşımı olumsuz etkiler
Bu nedenle diz protezi ameliyatı planlanan hastaların ameliyat öncesinde sigarayı bırakmaları veya en azından azaltmaları önerilir.
-
Beslenme ve Kilo Kontrolü
Diz protezi ameliyatı öncesinde:
- Yeterli protein alımı
- Dengeli beslenme
- Kan şekeri kontrolü
- Varsa fazla kilonun azaltılması
önemlidir.
Fazla kilo, hem ameliyat teknik zorluğunu artırabilir hem de yeni yerleştirilen protez üzerine daha fazla yük bindirir.
Diz Protezi Öncesi İlaç Kullanımı
Diz protezi ameliyatı öncesinde en önemli başlıklardan biri kullanılan ilaçların doğru şekilde düzenlenmesidir.
Hastaların mutlaka bildirmesi gereken ilaç grupları:
- Kan sulandırıcı ilaçlar
- Aspirin ve benzeri ürünler
- Tansiyon ilaçları
- Diyabet ilaçları ve insülin
- Ağrı kesiciler (özellikle antiinflamatuvarlar)
- Vitaminler ve bitkisel takviyeler
Kan Sulandırıcı Kullanımı
Kan sulandırıcı ilaçlar ameliyat öncesinde planlı şekilde düzenlenir.
Ne zaman kesileceği ve ameliyat sonrası ne zaman başlanacağı kişiye özel olarak belirlenir.
⚠️ Bu ilaçlar kesinlikle kendi başınıza bırakılmamalıdır.
Diyabet Hastalarında Özel Planlama
Diz protezi ameliyatı öncesinde kan şekeri kontrolü büyük önem taşır.
Ameliyat sabahı insülin veya oral antidiyabetik ilaç dozlarında düzenleme yapılabilir. Bu plan mutlaka doktor kontrolünde yapılmalıdır.
Diz Protezi Ameliyatı Öncesi Açlık Kuralları
Ameliyat güvenliği açısından açlık süresine uyulması zorunludur.
Genel uygulama:
- Katı gıdalar ameliyattan yaklaşık 6 saat önce bırakılır
- Su gibi berrak sıvılar ameliyattan yaklaşık 2 saat önce bırakılır
Ancak bu süreler ameliyat saatine ve hastane protokolüne göre değişebilir.
Belirtilen kurallara uyulmaması durumunda ameliyat ertelenebilir.
Diz Protezi Ameliyatında Anestezi Seçenekleri
Diz protezi ameliyatı genellikle:
- Spinal (belden) anestezi
veya
- Genel anestezi
ile gerçekleştirilir.
Anestezi seçimi şu faktörlere göre belirlenir:
- Genel sağlık durumu
- Mevcut kronik hastalıklar
- Kullanılan ilaçlar
- Önceki anestezi deneyimleri
Anestezi uzmanı ameliyat öncesi değerlendirme sırasında sizin için en güvenli yöntemi belirler.
Enfeksiyon Riskini Azaltmak
Diz protezi ameliyatlarında enfeksiyonun önlenmesi kritik öneme sahiptir.
Ameliyat öncesinde aşağıdaki durumlar varsa mutlaka bildirilmelidir:
- Bacakta açık yara
- Cilt enfeksiyonu
- Tırnak batması
- İdrar yolu enfeksiyonu
- Aktif diş enfeksiyonu
Bu tür durumlar ameliyat planını etkileyebilir.
Ameliyat Öncesi Ev Hazırlığı
Diz protezi ameliyatı sonrası ilk günlerde hareketler kontrollü olacaktır. Bu nedenle ev ortamının önceden düzenlenmesi önerilir.
Öneriler:
- Kaygan halıların kaldırılması
- Kabloların düzenlenmesi
- Sık kullanılan eşyaların erişilebilir yere alınması
- İlk günlerde yardımcı olacak bir yakının planlanması
Bu basit önlemler düşme riskini azaltır ve iyileşmeyi kolaylaştırır.
Hastane İçin Hazırlık
Ameliyat günü yanınızda bulunması gerekenler:
- Kimlik ve gerekli belgeler
- Güncel ilaç listesi
- Rahat kıyafet
- Terlik
- Telefon ve şarj cihazı
Takı ve değerli eşyalar getirilmemelidir.
Sonuç: Diz Protezi Ameliyatına Doğru Hazırlık
Diz protezi ameliyatı öncesi hazırlık süreci;
- Ameliyat güvenliğini artırır
- Komplikasyon riskini azaltır
- İyileşme sürecini hızlandırır
- Hastanın ameliyat sonrası konforunu artırır
Doğru planlama ve disiplinli hazırlık, başarılı bir cerrahi sürecin temelini oluşturur.
Diz protezi ameliyatı hakkında ayrıntılı değerlendirme ve kişisel planlama için muayene sırasında tüm sorularınızı paylaşmanız önemlidir.
Sık Sorulan Sorular
Diz protezi ameliyatı öncesi kaç saat aç kalınır?
Genellikle katı gıdalar ameliyattan yaklaşık 6 saat önce, berrak sıvılar ise 2 saat önce bırakılır. Ancak süreler hastane protokolüne göre değişebilir.
Diz protezi ameliyatı öncesi kan sulandırıcı bırakılır mı?
Kan sulandırıcı ilaçlar ameliyat öncesinde planlı şekilde düzenlenir. İlacı kendi başınıza bırakmamalısınız.
Diz protezi ameliyatı öncesi hangi ilaçlar bildirilmelidir?
Kan sulandırıcılar, tansiyon ilaçları, diyabet ilaçları, ağrı kesiciler, vitaminler ve bitkisel takviyeler mutlaka bildirilmelidir.
Diz protezi ameliyatı öncesi egzersiz yapılmalı mı?
Kontrollü egzersizler kas gücünü korur ve ameliyat sonrası iyileşmeyi kolaylaştırabilir. Program doktor kontrolünde planlanmalıdır.
Diz protezi ameliyatında hangi anestezi uygulanır?
Ameliyat spinal (belden) veya genel anestezi ile yapılabilir. Seçim hastanın sağlık durumuna göre belirlenir.
Bu içerik Prof. Dr. Haluk Çabuk tarafından hazırlanmıştır.
Son Güncelleme Tarihi: 2026
