İleri evre kalça kireçlenmesi (kalça osteoartriti) olan hastalarda total kalça protezi ameliyatı, günümüzde hâlen altın standart tedavi olarak kabul edilmektedir. Ancak ameliyatın başarısı yalnızca protezin kalitesine değil; cerrahi yaklaşım, kasların korunması, bacak boyu eşitliği ve protezin anatomik olarak doğru yerleştirilmesi gibi birçok faktöre bağlıdır.
Bu noktada son yıllarda giderek daha fazla tercih edilen yöntemlerden biri de önden yapılan (anterior) kalça protezi ameliyatıdır.
Kalça Protezi Ameliyatında Kullanılan Cerrahi Yaklaşımlar
Kalça protezi ameliyatında ekleme ulaşmak için farklı cerrahi yaklaşımlar kullanılmaktadır. Her yaklaşımın kendine özgü avantaj ve dezavantajları vardır.
Arkadan (Posterior) Yapılan Kalça Protezi
Geçmişte ve günümüzde yaygın olarak kullanılan yöntemlerden biri posterior (arkadan) yaklaşımdır. Bu teknikte kalçayı dışa döndüren bazı kaslar kesilerek ekleme ulaşılır.
Avantajları
- Kalça yuvasının (asetabulum) net görülmesi
- Özellikle yüksek kalça çıkığı olan hastalarda teknik kolaylık
Dezavantajları
- Kas kesilmesine bağlı olarak kalça çıkığı riskinin daha yüksek olması
- Siyatik sinir yaralanması riskinin diğer yöntemlere göre daha fazla olması
- Yan yatış pozisyonuna bağlı olarak bacak boyu eşitleme zorlukları
- Bacak uzunluk farklarının daha sık görülmesi
Yandan (Lateral) Yapılan Kalça Protezi
Posterior yaklaşımın dezavantajları nedeniyle zamanla lateral (yandan) yaklaşım geliştirilmiştir. Bu yöntemde kalçayı yana açan kasların bir kısmı kesilerek ekleme ulaşılır.
Avantajları
- Arkadaki kaslar korunduğu için çıkık riski posterior yaklaşıma göre daha düşüktür
Dezavantajları
- Yürüyüş sırasında kalçayı dengeleyen kasların kesilmesi nedeniyle uzun süreli topallama
- Kalça yuvasının yeterince net görülememesi nedeniyle protezin pozisyon hataları
- Bacak boyu ve kalça gerginliği (offset) ayarlamalarında güçlük
Önden Yapılan (Anterior) Kalça Protezi Ne Vaat Ediyor?
Önden yapılan kalça protezi ameliyatı, kaslara zarar vermeden kalça eklemine ulaşmayı hedefleyen modern bir cerrahi tekniktir. Bu yöntemin hastalar açısından önemli avantajları bulunmaktadır.
✔️ Bacak Boyunun Daha Hassas Eşitlenmesi
Anterior yaklaşımda hasta sırtüstü pozisyonda ameliyat edilir. Bu sayede ameliyat sırasında her iki bacak sürekli karşılaştırılabilir ve bacak boyu eşitliği çok daha hassas şekilde sağlanabilir.
✔️ Kas Kesilmeden Yapılan Ameliyat – Hızlı İyileşme
Önden yapılan kalça protezi ameliyatında kaslar kesilmez; kas planları arasından ilerlenerek ekleme ulaşılır.
Bu sayede:
- Ameliyat sonrası ağrı daha azdır
- Erken mobilizasyon mümkündür
- Hastalar genellikle 3–4 hafta içinde günlük yaşamlarına dönebilir
✔️ Düşük Kalça Çıkığı Riski
Kaslar özellikle arkadaki stabilizatör kaslar korunur. Bu nedenle:
- Ameliyat sonrası hareket kısıtlamaları minimumdur
- Bacak arasına yastık koyma zorunluluğu yoktur
- Hastalar rahatlıkla yan yatabilir ve alçak koltuklara oturabilir
- Ortalama 3–4 ay içinde namaz kılma pozisyonuna ulaşılabilir
✔️ Ameliyat Sırasında Gerçek Zamanlı Kontrol
Hasta sırtüstü yattığı için ameliyat sırasında floroskopi (canlı röntgen) ile:
- Protezin açısı
- Bacak boyu
- Kalça gerginliği
anlık olarak kontrol edilebilir. Bu durum protezin daha doğru ve uzun ömürlü yerleştirilmesini sağlar.
✔️ Daha Uzun Ömürlü Kalça Protezleri
Tüm bu avantajlar sayesinde:
- Protezin yanlış yerleşimine bağlı sorunlar azalır
- Revizyon (yeniden ameliyat) oranları yandan ve arkadan yapılan yöntemlere göre daha düşüktür
Önden Yapılan Kalça Protezinin Dezavantajları Var mı?
Her cerrahi yöntemde olduğu gibi önden yapılan kalça protezinin de bazı sınırlamaları bulunmaktadır.
- Özel cerrahi masa ve ekipman gerektirir
- Bu nedenle her merkezde uygulanmayabilir
- Cerrahın bu alanda özel eğitim ve deneyime sahip olması gerekir
Ayrıca nadiren:
- Uyluğun yan tarafının duyusunu sağlayan küçük bir sinirde geçici veya kalıcı his azalması görülebilir
- Fonksiyonel bir kayba yol açmaz
Son olarak:
- Yüksek kalça çıkığı gibi ileri deformitelerde her hasta için uygun olmayabilir
Kimler İçin Uygundur?
Önden yapılan kalça protezi ameliyatı; uygun hasta seçimi ve deneyimli cerrah ile uygulandığında son derece başarılı sonuçlar vermektedir. Bu modern yöntem, Prof. Dr. Haluk Çabuk tarafından uygun hastalarda güvenle uygulanmaktadır.
Sık Sorulan Sorular (FAQ)
Önden yapılan kalça protezi nedir?
Önden yapılan kalça protezi, kalça eklemine kaslar kesilmeden, kas aralıkları arasından ulaşılarak yapılan modern bir cerrahi yöntemdir. Bu teknik sayesinde ameliyat sonrası ağrı daha az olur ve hastalar günlük yaşamlarına daha hızlı dönebilir.
Önden yapılan kalça protezi kimler için uygundur?
Bu yöntem; ileri evre kalça kireçlenmesi, kalça ağrısı ve hareket kısıtlılığı olan, ancak ileri derecede kalça deformitesi bulunmayan hastalar için uygundur. En doğru karar, detaylı muayene ve görüntüleme sonrası verilir.
Önden yapılan kalça protezi ameliyatı ne kadar sürer?
Ameliyat süresi hastaya ve kalça yapısına göre değişmekle birlikte genellikle 60–90 dakika arasında tamamlanır.
Ameliyattan sonra ne kadar sürede yürüyebilirim?
Hastaların büyük çoğunluğu ameliyattan aynı gün veya ertesi gün destekle yürümeye başlar. Kaslar korunmuş olduğu için iyileşme süreci oldukça hızlıdır.
Önden yapılan kalça protezinde çıkık riski var mı?
Bu yöntemde özellikle arkadaki kaslar korunur. Bu nedenle kalça çıkığı riski, arkadan yapılan kalça protezi ameliyatlarına göre belirgin şekilde daha düşüktür.
Ameliyattan sonra hareket kısıtlaması olur mu?
Genellikle ciddi bir hareket kısıtlaması gerekmez. Hastalar rahatlıkla:
- Yan yatabilir
- Alçak koltuklara oturabilir
- Günlük aktivitelerini daha erken dönemde yapabilir
Namaz kılmak veya yere oturmak mümkün mü?
Hastaların büyük kısmı ameliyattan sonra ortalama 3–4 ay içinde namaz kılma pozisyonuna rahatlıkla gelebilmektedir. Bu süre kişiye göre değişebilir.
Önden yapılan kalça protezi ne kadar dayanır?
Protezin doğru yerleştirilmesi ve bacak boyunun hassas ayarlanması sayesinde uzun ömürlü sonuçlar elde edilir. Günümüzde modern kalça protezleri 20 yıl ve üzeri sorunsuz kullanılabilmektedir.
Önden yapılan kalça protezinin dezavantajları var mı?
Her cerrahi yöntemde olduğu gibi bu yöntemin de bazı sınırlamaları vardır:
- Özel cerrahi ekipman gerektirir
- Her merkezde uygulanmayabilir
- Nadiren uyluk yan tarafında his azalması görülebilir
Bu durum genellikle günlük yaşamı etkilemez.
Önden yapılan kalça protezi ameliyatını kim yapmalı?
Bu ameliyat, özel eğitim ve deneyim gerektiren bir tekniktir. Uygun hasta seçimi ve deneyimli bir ortopedi cerrahı ile başarı oranı oldukça yüksektir.
